Η Σφαγή των Άνω και Κάτω Κερδυλίων στις 17 Οκτωβρίου 1941 αποτελεί μια από τις πιο στυγερές σελίδες της Κατοχής. Ήταν η πρώτη μαζική εκτέ...
Η Σφαγή των Άνω και Κάτω Κερδυλίων στις 17 Οκτωβρίου 1941 αποτελεί μια από τις πιο στυγερές σελίδες της Κατοχής. Ήταν η πρώτη μαζική εκτέλεση αμάχων από τη γερμανική Βέρμαχτ στην ηπειρωτική Ελλάδα και χαρακτηρίζεται ως το πρώτο «ολοκαύτωμα» της Μακεδονίας.
Το ιστορικό υπόβαθρο
Το φθινόπωρο του 1941, στην περιοχή των Σερρών, άρχισε να δραστηριοποιείται η αντάρτικη ομάδα «Οδυσσέας Ανδρούτσος». Μετά από κάποιες επιθέσεις των ανταρτών που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο Γερμανών στρατιωτών (στις θέσεις Λαχανά και κοντά στην Ευκαρπία), οι κατοχικές δυνάμεις αποφάσισαν να εφαρμόσουν το σκληρό δόγμα των μαζικών αντιποίνων. Θεώρησαν ότι οι κάτοικοι των δύο αυτών χωριών τροφοδοτούσαν και βοηθούσαν τους αντάρτες.
Το χρονικό της εκτέλεσης
• Η περικύκλωση: Τα ξημερώματα της Παρασκευής 17 Οκτωβρίου 1941, δύο λόχοι του 220ού Τάγματος Σκαπανέων της Βέρμαχτ (περίπου 250 άνδρες) περικύκλωσαν κρυφά τα χωριά Άνω και Κάτω Κερδύλια.
• Ο διαχωρισμός: Συγκέντρωσαν όλους τους κατοίκους. Διατάχθηκε ο άμεσος διαχωρισμός του πληθυσμού: οι γυναίκες, τα παιδιά και οι πολύ ηλικιωμένοι οδηγήθηκαν σε γειτονικές χαράδρες, ενώ όλοι οι άνδρες ηλικίας από 15 έως 60 (ή 65) ετών κρατήθηκαν.
• Η μαζική δολοφονία: Οι άνδρες οδηγήθηκαν σε κοντινές τοποθεσίες (όπως οι θέσεις Αλώνια και Κούτρες), υποχρεώθηκαν να σκάψουν ομαδικούς τάφους και εκτελέστηκαν εν ψυχρώ με πολυβόλα.
• Η ισοπέδωση: Ταυτόχρονα, οι Ναζί πυρπόλησαν και ισοπέδωσαν όλα τα σπίτια, τα σχολεία και τις εκκλησίες των δύο χωριών.
Ο αριθμός των θυμάτων
Οι πηγές παρουσιάζουν μικρές αποκλίσεις, αλλά όλες επιβεβαιώνουν το μέγεθος της θηριωδίας:
• Τα γερμανικά αρχεία κατέγραψαν 207 νεκρούς.
• Οι επίσημες ελληνικές αρχές και το Εθνικό Γραφείο Εγκλημάτων Πολέμου κατέγραψαν 214 έως 222 θύματα.
• Τοπικές μαρτυρίες, μεταγενέστερες έρευνες και η ίδια η Κοινότητα Κερδυλίων ανεβάζουν τον τελικό αριθμό στους 230 με 238 νεκρούς (συμπεριλαμβανομένων ετεροδημοτών που έτυχε να βρίσκονται εκεί).
Η επόμενη μέρα
Τα χωριά Άνω και Κάτω Κερδύλια δεν κατοικήθηκαν ποτέ ξανά. Οι γυναίκες και τα παιδιά που επέζησαν έζησαν για χρόνια προσφυγοποιημένοι σε γειτονικά χωριά μέσα σε απόλυτη φτώχεια. Το 1955, οι επιζώντες ίδρυσαν τον σημερινό οικισμό των Νέων Κερδυλίων.
Με το Προεδρικό Διάταγμα 399/1998, το ελληνικό κράτος αναγνώρισε επίσημα τα Κερδύλια ως Μαρτυρικό Χωριό. Κάθε χρόνο στις 17 Οκτωβρίου τελείται μνημόσυνο στο μνημείο που έχει στηθεί στον τόπο της εκτέλεσης.
Θα ήθελες να μάθεις πληροφορίες για άλλα μαρτυρικά χωριά της Ελλάδας ή για άλλα αντίποινα των Γερμανών στην περιοχή της Μακεδονίας κατά το 1941;
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.