Οι «πλούσιοι» και οι «φτωχοί» νομοί της Ελλάδας – Πού δηλώνονται τα υψηλότερα εισοδήματα

  Σχεδόν διπλάσιο εισόδημα δηλώνουν κατά μέσο όρο στην εφορία οι φορολογούμενοι της Αττικής σε σχέση με τους φορολογούμενους της Ροδόπης, ε...

 

Σχεδόν διπλάσιο εισόδημα δηλώνουν κατά μέσο όρο στην εφορία οι φορολογούμενοι της Αττικής σε σχέση με τους φορολογούμενους της Ροδόπης, ενώ οι Κυκλάδες αφήνουν πίσω τους τη Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο στην κατάταξη των περιοχών με τα υψηλότερα εισοδήματα. Αν και η πρωτιά της Αττικής είναι αναμενόμενη λόγω του πληθυσμού και της συγκέντρωσης της οικονομικής δραστηριότητας, η απόσταση που τη χωρίζει από τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας αποκαλύπτει το μέγεθος των εισοδηματικών ανισοτήτων. Το μέσο δηλωθέν εισόδημα στην Αττική φτάνει τα 20.683 ευρώ ανά φορολογική δήλωση, όταν στη Ροδόπη περιορίζεται στα 11.342 ευρώ, με τη διαφορά να αγγίζει το 82%.

Την ίδια ώρα, οι τουριστικοί νομοί εμφανίζουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα, χωρίς αυτό να μεταφράζεται απαραίτητα σε υψηλότερες αποδοχές για τους εργαζομένους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ζακύνθου, όπου τα εισοδήματα αυξήθηκαν κατά 12,5%, αλλά οι μισθωτοί δηλώνουν κατά μέσο όρο τα χαμηλότερα εισοδήματα στη χώρα. Αυτή είναι η εικόνα που προκύπτει από τη γεωγραφική ακτινογραφία των φορολογικών δηλώσεων, η οποία αποκαλύπτει τους «πλούσιους» και τους «φτωχούς» νομούς της Ελλάδας.

Τα στατιστικά στοιχεία της ΑΑΔΕ από τις φορολογικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν το 2025 για τα εισοδήματα του 2024 αποτυπώνουν τις μεγάλες διαφορές όχι μόνο στο ύψος των εισοδημάτων, αλλά και στις πηγές από τις οποίες προέρχονται. Άλλη είναι η εικόνα στις περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα, άλλη στους αγροτικούς νομούς και διαφορετική σε εκείνους όπου μεγάλο μέρος των φορολογουμένων είναι συνταξιούχοι.

Οι «πλούσιοι» νομοί

Στην κορυφή της εισοδηματικής κατάταξης βρίσκεται η Αττική, με μέσο δηλωθέν εισόδημα 20.683 ευρώ ανά φορολογική δήλωση. Στη δεύτερη θέση βρίσκονται οι Κυκλάδες με 17.594 ευρώ, στην τρίτη η Θεσσαλονίκη με 16.467 ευρώ και στην τέταρτη το Ηράκλειο με 16.006 ευρώ.

Η Αττική συγκεντρώνει το 37,4% των φορολογικών δηλώσεων, αλλά το μερίδιό της στα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα φτάνει το 46,1%, ενώ στους φόρους εκτοξεύεται στο 52,4%. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από τα μισά φορολογικά έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων προέρχονται από τους φορολογουμένους της Αττικής. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση των υψηλών εισοδημάτων στην πρωτεύουσα και την ευρύτερη περιοχή της. Από τις 56.905 φορολογικές δηλώσεις με εισοδήματα άνω των 100.000 ευρώ που υποβλήθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, οι 38.530 προέρχονται από την Αττική. Δηλαδή, σχεδόν επτά στις δέκα δηλώσεις με εισοδήματα πάνω από 100.000 ευρώ εντοπίζονται στην Αττική, η οποία συγκεντρώνει το 67,7% των συγκεκριμένων δηλώσεων.

Οι «φτωχοί» νομοί

Στον αντίποδα, οι χαμηλότερες θέσεις της εισοδηματικής κατάταξης καταλαμβάνονται από τη Ροδόπη, την Ηλεία και την Αιτωλοακαρνανία. Στη Ροδόπη, το μέσο ετήσιο εισόδημα που δηλώνεται στην εφορία φτάνει μόλις τα 11.342 ευρώ, το χαμηλότερο σε ολόκληρη τη χώρα. Ακολουθεί η Ηλεία με 11.607 ευρώ και η Αιτωλοακαρνανία με 11.898 ευρώ.

Η απόσταση από την Αττική είναι μεγάλη. Το μέσο δηλωθέν εισόδημα στην Αττική είναι υψηλότερο κατά 9.341 ευρώ σε σχέση με τη Ροδόπη, κατά 9.076 ευρώ σε σχέση με την Ηλεία και κατά 8.785 ευρώ σε σχέση με την Αιτωλοακαρνανία.

Οι τουριστικοί νομοί με τις μεγαλύτερες αυξήσεις

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στα συνολικά εισοδήματα που δηλώθηκαν στην εφορία καταγράφονται σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα. Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Χαλκιδική, όπου τα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα αυξήθηκαν κατά 14,1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ακολουθούν τα Δωδεκάνησα με αύξηση 13,7%, η Ζάκυνθος με 12,5% και η Κέρκυρα με 12,2%.

Ωστόσο, η άνοδος των συνολικών δηλωθέντων εισοδημάτων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι οι φορολογούμενοι των περιοχών αυτών έχουν υψηλότερα εισοδήματα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ζακύνθου, η οποία, παρά τη σημαντική αύξηση των εισοδημάτων, εμφανίζει το χαμηλότερο μέσο δηλωθέν εισόδημα μισθωτών στη χώρα.

Συγκεκριμένα, οι μισθωτοί στη Ζάκυνθο δηλώνουν κατά μέσο όρο 12.518 ευρώ ετησίως, όταν στην Αττική το αντίστοιχο ποσό φτάνει τα 20.655 ευρώ. Η διαφορά ανέρχεται σε 8.137 ευρώ, με το μέσο δηλωθέν εισόδημα των μισθωτών στην Αττική να είναι περίπου 65% υψηλότερο. Μάλιστα, η Ζάκυνθος έχει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό δηλώσεων μισθωτών στη χώρα, το οποίο φτάνει το 44,8%. Τα στοιχεία αποτυπώνουν έτσι μια ενδιαφέρουσα αντίθεση. Οι τουριστικές περιοχές μπορεί να εμφανίζουν ισχυρή αύξηση των συνολικών εισοδημάτων, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται αντίστοιχα υψηλές δηλωθείσες αποδοχές για τους μισθωτούς.

Οι νομοί των συνταξιούχων

Ξεχωριστή εικόνα παρουσιάζουν οι περιοχές στις οποίες σημαντικό μέρος των φορολογικών δηλώσεων προέρχεται από συνταξιούχους. Στην Άρτα, το 41,4% των φορολογικών δηλώσεων αφορά συνταξιούχους, ποσοστό που είναι το υψηλότερο στη χώρα. Ακολουθούν η Καρδίτσα με 38,9% και η Ευρυτανία με 38,7%. Με άλλα λόγια, στις περιοχές αυτές σχεδόν τέσσερις στις δέκα φορολογικές δηλώσεις υποβάλλονται από συνταξιούχους.

Στην άλλη άκρη βρίσκονται οι τουριστικοί νομοί, όπου οι συνταξιούχοι καταλαμβάνουν σημαντικά μικρότερο μερίδιο στο σύνολο των δηλώσεων. Το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφεται στη Ζάκυνθο με 20,3% και ακολουθούν οι Κυκλάδες με 20,4% και τα Δωδεκάνησα με 20,8%.

Οι διαφορές αυτές αποτυπώνουν τη διαφορετική σύνθεση των φορολογουμένων ανά περιοχή και τον ρόλο που διαδραματίζουν οι συντάξεις, οι μισθοί και η επιχειρηματική δραστηριότητα στη διαμόρφωση των τοπικών εισοδημάτων.

Πηγές εισοδημάτων

Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και στις πηγές από τις οποίες προέρχονται τα εισοδήματα των φορολογουμένων. Στη Λευκάδα, το 18,3% των φορολογικών δηλώσεων προέρχεται από φορολογουμένους που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, ενώ στον Έβρο και στη Ροδόπη το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται μόλις στο 8%. Στις Κυκλάδες ξεχωρίζουν τα εισοδήματα από ακίνητη περιουσία, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 15,9% του συνολικού δηλωθέντος εισοδήματος, ποσοστό διπλάσιο από τον εθνικό μέσο όρο. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τη σημαντική συμμετοχή της ακίνητης περιουσίας στη σύνθεση των εισοδημάτων των φορολογουμένων της περιοχής. Στη Λακωνία, αντίθετα, κυριαρχεί η αγροτική δραστηριότητα, καθώς το αγροτικό εισόδημα αντιστοιχεί στο 14,4% του συνόλου των δηλωθέντων εισοδημάτων, το υψηλότερο ποσοστό σε ολόκληρη τη χώρα.