Η Αίγυπτος έχει ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών πρέπει να βασίζεται αυστηρά στο Διεθνές Δίκαιο και στη Σ...
Η Αίγυπτος έχει ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών πρέπει να βασίζεται αυστηρά στο Διεθνές Δίκαιο και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας
Η Αίγυπτος δεν πρόκειται να υπογράψει ποτέ συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, παρά τις επανειλημμένες «δελεαστικές» προτάσεις της Άγκυρας, η οποία προσφέρει στο Κάιρο έως και 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα επιπλέον θαλάσσιας ζώνης, κυρίως επειδή κάτι τέτοιο θα σήμαινε αποδοχή του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS) και πλήρη ρήξη με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Η πρόσφατη αντίδραση του Καΐρου στην επικύρωση από την Βουλή της Λιβύης του παράνομου Τουρκολιβυκού μνημονίου, ήταν άμεση και κατηγορηματική και απορριπτική, καθώς η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) που επικυρώθηκε από την πλευρά του Χάφταρ επικαλύπτει την ΑΟΖ της Αιγύπτου.
"Η απόρριψη του Μνημονίου Συνεννόησης (MoU) Τουρκίας-Λιβύης από την Αίγυπτο πηγάζει εν μέρει από τις πολιτικές αντιπαλότητες μεταξύ Καΐρου και Άγκυρας, ωστόσο, σε πρακτικό επίπεδο, το Τουρκολιβικό μνημόνιο δημιουργεί τεράστια προβλήματα στους ενεργειακούς σχεδιασμούς του Καΐρου στην Ανατολική Μεσόγειο", αναφέρει Αιγύπτιος ειδικός.
Ο Αιγύπτιος αναλυτής ενεργειακών θεμάτων, Ραμαντάν Αμπούλ Ελά, δήλωσε ότι το Μνημόνιο πλήττει τα συμφέροντα της Αιγύπτου, καθώς «συνιστά παραβίαση των θαλάσσιων συνόρων της, γεγονός που καθιστά αναγκαία την υπεράσπισή τους από την Αίγυπτο με κάθε νόμιμο μέσο», αναφέρει λιβυκό ΜΜΕ.
Μιλώντας στο περιοδικό Al Majalla, ανέφερε ότι η επικύρωση του Μνημονίου στην ανατολική Λιβύη «δεν το καθιστά ούτε νόμιμο ούτε δεσμευτικό για άλλες χώρες», επισημαίνοντας ότι παραβιάζει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, στην οποία η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος.
Ωστόσο, η αντίθεση του Καΐρου στη συμφωνία του 2019 βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην άρνηση της Βεγγάζης (της de facto «πρωτεύουσας» της ανατολικής Λιβύης) να την αναγνωρίσει
Τα τελευταία χρόνια, η Αίγυπτος επιδιώκει την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων της με άλλα κράτη της Μεσογείου, έχοντας συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης με την Κύπρο το 2003 και με την Ελλάδα το 2022.
Την ίδια χρονιά, καθόρισε μονομερώς τα δυτικά θαλάσσια σύνορά της με τη Λιβύη, μέσω προεδρικού διατάγματος. Οι ενεργειακές φιλοδοξίες της Αιγύπτου εδράζονται στον ρόλο της ως περιφερειακός ενεργειακός κόμβος, όπου το φυσικό αέριο της Μεσογείου συγκεντρώνεται, επεξεργάζεται και επανεξάγεται στη διεθνή αγορά, και ειδικότερα στην Ευρώπη.
Το παράνομο Τουρκολιβυκό μνημόνιο τέμνει κάθε μελλοντικό έργο υποθαλάσσιου αγωγού ή ηλεκτρικής διασύνδεσης που θα συνδέει την Αίγυπτο με την Ευρώπη, ακυρώνοντας όλα τα ενεργειακά σχέδια του Αλ Σίσι με την Ελλάδα και την ΕΕ.
Παράλληλα, σηματοδοτεί μια στροφή 180 μοιρών στη στάση της οικογένειας Χαφτάρ. Ο Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος ασκούσε ουσιαστικά τον έλεγχο στην ανατολική Λιβύη από την πτώση του Μουαμάρ Καντάφι το 2011, επισκεπτόταν τακτικά το Κάιρο και βασιζόταν στην Αίγυπτο για τη συγκρότηση των δυνάμεών του στην ανατολική Λιβύη.
Η στενή τους συμμαχία, σε συνδυασμό με την εχθρότητα απέναντι στην Τουρκία, κορυφώθηκε το 2020, όταν ο Πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, απείλησε με άμεση στρατιωτική παρέμβαση σε περίπτωση που οι δυνάμεις της δυτικής Λιβύης ( φιλότουρκοι) επιχειρούσαν εισβολή στην Βεγγάζη, με την βοήθεια των Τούρκων.
Ο Λίβυος πολιτικός αναλυτής Μοχάμεντ Εμτιρέντ εκτιμά ότι η επικύρωση του Τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι η Αίγυπτος έχασε έναν σύμμαχο.
«Πρόκειται για μια κυρίαρχη απόφαση της Λιβύης», δήλωσε και συνέχισε: «Παρόλο που η Αίγυπτος αντιτίθεται σε αυτήν, η συμφωνία δεν θίγει την αιγυπτιακή κυριαρχία».
Ο ίδιος σημείωσε δε, ότι η ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ της ανατολικής Λιβύης και της Τουρκίας δεν αποτελεί κάτι καινούργιο και ότι το Κάιρο ήταν ενήμερο για τις εξελίξεις.
Ο Εμτιρέντ ανέφερε ότι το Μνημόνιο του 2019 έχει εξεταστεί διεξοδικά από τους θεσμούς της ανατολικής Λιβύης, ήδη από την εποχή που υπογράφηκε μεταξύ της Τρίπολης και της Τουρκίας.
Απέδωσε την οργή του Καΐρου στις προϋπάρχουσες συμφωνίες του με το Ισραήλ και την Κύπρο, που αφορούν την επεξεργασία και την εν συνεχεία επανεξαγωγή φυσικού αερίου μέσω των μεγάλων εγκαταστάσεων υγροποίησης που διαθέτει η χώρα. «Εν τέλει, η Αίγυπτος υπερασπίζεται τα οικονομικά της συμφέροντα και κανείς δεν μπορεί να την κατηγορήσει γι' αυτό», τόνισε.
Ωστόσο, η απόφαση της Βεγγάζης εκλαμβάνεται από το Κάιρο ως το πιο πρόσφατο παράδειγμα αλλαγής πορείας από τη νέα γενιά, στην οποία ηγούνται πρόσωπα όπως ο Σαντάμ Χαφτάρ.
Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί ένταση αφορά τις αποστολές οπλισμού που εισέρχονται στο Σουδάν από την ανατολική Λιβύη, με σκοπό την ενίσχυση των «Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης» (Rapid Support Forces), μιας πολιτοφυλακής που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με τις Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις, τις οποίες στηρίζει η Αίγυπτος. Το Κάιρο έχει διαμαρτυρηθεί για τις εν λόγω αποστολές όπλων, χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Σε ανακοίνωσή του στις 21 Οκτωβρίου, το αιγυπτιακό Υπουργείο Εξωτερικών υπενθύμισε την απόρριψη, εκ μέρους του Καΐρου, του Μνημονίου μεταξύ Τουρκίας και Τρίπολης κατά την υπογραφή του, πριν από επτά χρόνια.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τις λεπτές ισορροπίες που καλείται να διατηρήσει η Αίγυπτος όσον αφορά τα θαλάσσια σύνορα. Ενώ επιδιώκει να προστατεύσει τα θαλάσσια συμφέροντά της, δεν επιθυμεί να θέσει σε κίνδυνο τους στρατηγικούς συμμάχους της όπως η Αθήνα και η Λευκωσία.
Η Αίγυπτος έχει ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών πρέπει να βασίζεται αυστηρά στο Διεθνές Δίκαιο και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η Τουρκία δεν έχει συνυπογράψει την UNCLOS και αρνείται να αναγνωρίσει ότι τα νησιά (όπως η Κρήτη, η Ρόδος, το Καστελλόριζο και η Κύπρος) έχουν δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Αν η Αίγυπτος συμφωνούσε με την Τουρκία, θα έπρεπε να υιοθετήσει αυτή την αυθαίρετη ερμηνεία, υποσκάπτοντας τη δική της νομική αξιοπιστία.
Απόρριψη της συμφωνίας Άγκυρας - Τρίπολης
Το Κάιρο έχει καταδικάσει και απορρίψει κατηγορηματικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, θεωρώντας το παράνομο και άκυρο.
Η επικύρωση αυτού του μνημονίου από τη λιβυκή πλευρά αντιμετωπίζεται από την Αίγυπτο ως προσπάθεια της Τουρκίας να κυκλώσει τη θαλάσσια ζώνη της και να εγκαταστήσει στρατιωτική/ναυτική παρουσία στα δυτικά της σύνορα (στη Λιβύη). Μια συμφωνία με την Τουρκία θα νομιμοποιούσε έμμεσα αυτή την απειλή.
Οι Στρατηγικές Συμμαχίες με Ελλάδα και Κύπρο
Το Κάιρο επενδύει μακροπρόθεσμα στην τριμερή συνεργασία με την Αθήνα και τη Λευκωσία, καθώς και στο EastMed Gas Forum (από το οποίο η Τουρκία είναι αποκλεισμένη). Η Αίγυπτος επιδιώκει να είναι ο κεντρικός ενεργειακός κόμβος μεταφοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ευρώπη μέσω της Ελλάδας, κάτι που θα τιναζόταν στον αέρα αν επέλεγε να συμμαχήσει με την Άγκυρα.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, η πρόσφατη εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ του Αιγύπτιου Προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αφορά κυρίως το εμπόριο, τις οικονομικές επενδύσεις και τη διαχείριση περιφερειακών κρίσεων (όπως στη Γάζα ή τη Λιβύη). Ωστόσο, «η Αίγυπτος συνομιλεί με την Τουρκία, αλλά δεν συμμαχεί μαζί της», κρατώντας τις κόκκινες γραμμές της στην Ανατολική Μεσόγειο απολύτως αδιαπραγμάτευτες.
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.