Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη σαλμονέλα - Τα συμπτώματα και πώς να την αποφύγετε

  Καθώς το ζήτημα της σαλμονέλας που προέκυψε χθες Δευτέρα 13 Ιουλίου στη Λαμία αποτελεί σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας- με 12 ασθενείς να...

 

Καθώς το ζήτημα της σαλμονέλας που προέκυψε χθες Δευτέρα 13 Ιουλίου στη Λαμία αποτελεί σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας- με 12 ασθενείς να εξακολουθούν να νοσηλεύονται στο νοσοκομείο- ας δούμε μερικά ζητήματα που θα πρέπει να προσέχουμε πάντα, ιδιαίτερα όμως τους θερινούς μήνες, όσον αφορά στη λοίμωξη αυτή.

Η σαλμονέλλωση είναι η λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο σαλμονέλα.

Τα άτομα που νοσούν από σαλμονέλλωση παρουσιάζουν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας (με τα πιο συνήθη διάρροια, κοιλιακό πόνο, εμετούς, πυρετό).

Πρόκειται για συχνό νόσημα που μεταδίδεται συνήθως με την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων.

Η Salmonella spp, σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας, αποτελεί ένα από τα κύρια παθογόνα αίτια τροφιμογενών λοιμώξεων σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, προκαλώντας διαρροϊκό σύνδρομο σε άτομα όλων των ηλικιακών ομάδων.

Η μη τυφο-παρατυφική σαλμονέλλωση εξακολουθεί να απασχολεί τους φορείς δημόσιας υγείας, παρά την εξέλιξη των μέτρων υγιεινής και την εφαρμογή μέτρων ελέγχου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αναδρομικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα βρέφη και παιδιά ηλικίας 1-5 ετών είναι πιθανότερο να νοσήσουν από μη τυφο-παρατυφική σαλμονέλλωση.

Στη διάρκεια των ετών 2004-2025, καταγράφηκαν στην Ελλάδα, 14,583 περιπτώσεις σαλμονέλλωσης, πάντα με στοιχεία του ΕΟΔΥ. Ο ετήσιος ρυθμός νοσούντων με σαλμονέλλα είναι 6.14 περιπτώσεις ανά 100.000 κατοίκους. Το ποσοστό αυτό, το 2025 αυξήθηκε κατά 11% σε σχέση με το 2024. Το 2024 και 2023 το ποσοστό αυξήθηκε κατά 12,6% και κατά 47% αντίστοιχα, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΟΔΥ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος τονίζει, ότι «οι υπηρεσίες έχουν ξεκινήσει την ιχνηλάτηση, πρέπει να πάμε πολύ πίσω, υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες που τηρούνται».

Όπως σημείωσε «συνήθως ένα καλοψημένο κρέας δεν δημιουργεί πρόβλημα. Το να αποφύγουμε να καταναλώσουμε 2-3 ημέρες κοτόπουλο είναι μια καλή ιδέα».

Σύμφωνα με στοιχεία της ΠΟΕΔΗΝ, σήμερα στο νοσοκομεία της Λαμίας έχουν παραμείνει για νοσηλεία 12 ασθενείς, οι οποίοι δεν γνωρίζονται μεταξύ τους. Επίσης αξίζει να τονιστεί, ότι οι ασθενείς που νόσησαν και νοσούν, δεν συνέτρωγαν όλοι μαζί.

Μέχρι το μεσημέρι της Δευτέρας, είχαν προσέλθει στο νοσοκομείο 30 ασθενείς.

Οδηγίες για ασφαλή τρόφιμα

Τα πέντε «κλειδιά» για ασφαλέστερα τρόφιμα σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι, η καλή τήρηση της υγιεινής των χεριών και του χώρου που μαγειρεύουμε και αποθηκεύουμε τα τρόφιμα, η διατήρηση χωριστά των ωμών από τα μαγειρεμένα τρόφιμα, το καλό μαγείρεμα, η διατήρηση της σωστής θερμοκρασίας όλων των τροφίμων και των μαγειρεμένων και η χρήση ασφαλούς νερού και πρώτων υλών στη διάρκεια του μαγειρέματος.

Έλεγχος και ιχνηλάτηση και στα νοσοκομεία

Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας, το πρώτο τρίμηνο του 2026 απεστάλη ηλεκτρονικά στα μικροβιολογικά εργαστήρια και τα τμήματα αιμοδοσίας των γενικών νοσοκομείων της χώρας, ένα δομημένο ερωτηματολόγιο προς συμπλήρωση.

Οι πληροφορίες που ζητήθηκαν ήταν η ύπαρξη ή όχι δυνατότητας εργαστηριακού ελέγχου για τα κυριότερα παθογόνα που προκαλούν τροφιμογενή νοσήματα στη χώρα μας, καθώς και ο αριθμός θετικών εξετάσεων για καθένα από τα παθογόνα αυτά εντός του 2025. Δε συμπεριλήφθησαν τα ψυχιατρικά νοσοκομεία, καθώς και τα ειδικά νοσοκομεία που δεν έχουν παθολογική κλινική.

Παράλληλα, ζητήθηκε να απαντηθεί το ερώτημα α) για την ύπαρξη ή μη δυνατότητας διενέργειας συνδρομικού μοριακού ελέγχου για την ταυτόχρονη ανίχνευση πολλαπλών παθογόνων (βακτηρίων, παρασίτων και ιών) που σχετίζονται με τις λοιμώξεις του γαστρεντερικού συστήματος καθώς και β) αν διενεργείται ταχεία δοκιμασία (rapid test) ανοσοχρωματογραφίας για τη διάγνωση της λοίμωξης από καμπυλοβακτηρίδιο και άλλων παθογόνων.

Αποτελέσματα

Από τα 115 νοσοκομεία (μικροβιολογικά εργαστήρια και τμήματα αιμοδοσίας) στα οποία απευθύνθηκε ο ΕΟΔΥ, απάντησαν τα 92 (ποσοστό απόκρισης: 80%).

Αναλυτικά: • 92 μικροβιολογικά εργαστήρια, εκ των οποίων τα 66 απάντησαν και για τη δυνατότητα εργαστηριακού ελέγχου ηπατίτιδας Α • 15 τμήματα αιμοδοσίας • για 2 νοσοκομεία, η πληροφορία για τη δυνατότητα εργαστηριακής διάγνωσης ηπατίτιδας Α, όπως και ο αριθμός θετικών εξετάσεων για τον εν λόγω ιό εντός του 2025 προήλθε από το ανοσολογικό εργαστήριο (1 νοσοκομείο) και το αιματολογικό εργαστήριο (1 νοσοκομείο) • 1 νοσοκομείο απάντησε ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα εργαστηριακής διάγνωσης ηπατίτιδας Α.

Η δυνατότητα εργαστηριακού ελέγχου των νοσοκομείων όσον αφορά τη Salmonella spp. και τη Shigella spp. ήταν υψηλή (>80% των νοσοκομείων) ενώ για το Campylobacter spp. ήταν χαμηλότερη (44,6% των νοσοκομείων).

Η δυνατότητα εργαστηριακής διάγνωσης της ηπατίτιδας Α ήταν σχετικά υψηλή (65,5%) ενώ της ηπατίτιδας Ε ήταν πολύ χαμηλή (2,4%). Για άλλα παθογόνα, που συμβάλλουν σημαντικά -σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία- στη νοσηρότητα από τροφιμογενή νοσήματα στο γενικό πληθυσμό, όπως οι τοξίνες S. aureus, B. cereus και Cl. perfringens δεν υπήρχε δυνατότητα εργαστηριακού ελέγχου

Η δυνατότητα εργαστηριακής διάγνωσης τροφιμογενών/υδατογενών νοσημάτων ποικίλλει μεταξύ των περιφερειών της χώρας ανά παθογόνο. Σε πέντε από τις 13 περιφέρειες της χώρας δεν υπήρχε δυνατότητα εργαστηριακού ελέγχου για Norovirus, σε τέσσερις δεν ήταν δυνατός ο έλεγχος των Adenovirus και Rotavirus, σε επτά δεν ήταν δυνατός ο εργαστηριακός έλεγχος EHEC non-O157 και σε δύο δεν ήταν δυνατή η απομόνωση Campylobacter spp. Επίσης, σε καμία από τις 13 περιφέρειες δεν υπήρχε δυνατότητα εργαστηριακού ελέγχου τοξίνης Clostridium perfringens, Bacillus cereus και Staphylococcus aureus.

Η παρούσα καταγραφή ανέδειξε ότι η δυνατότητα εργαστηριακής διάγνωσης τροφιμογενών/υδατογενών νοσημάτων στα Γενικά Νοσοκομεία της χώρας διαφοροποιείται σημαντικά ανά παθογόνο και γεωγραφική περιφέρεια.

Η εργαστηριακή δυνατότητα για Salmonella spp. και Shigella spp. ήταν υψηλή (93,5% και 90,2%, αντίστοιχα), για το Campylobacter spp. ήταν χαμηλότερη (44,6%), ενώ για τον Norovirus, παρέμεινε περιορισμένη (16,3%).