Πώς τα social media επηρεάζουν την ψυχική υγεία και την εικόνα του εαυτού μας

  Τα social media αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Ενημέρωση, επικοινωνία, ψυχαγωγία, αποδοχή. Πίσω όμως από τα φίλτρ...

 

Τα social media αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Ενημέρωση, επικοινωνία, ψυχαγωγία, αποδοχή. Πίσω όμως από τα φίλτρα, τα likes και τις «τέλειες» εικόνες, κρύβεται μια λιγότερο ορατή πραγματικότητα: η επίδρασητων κοινωνικών δικτύων στην ψυχική υγεία και την αυτοεικόνα, ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων.

Σήμερα, η ψυχολογία καλείται να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς διαμορφώνεται η ταυτότητα του ατόμου σε έναν ψηφιακό κόσμο συνεχούς σύγκρισης;

Doom scrolling και η ψυχολογία πίσω από το scroll

Έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι η συνεχής έκθεση σε εξιδανικευμένεςεικόνες ζωής μπορεί να οδηγήσει σε:

• μειωμένη αυτοεκτίμηση,
• αυξημένα επίπεδα άγχους και καταθλιπτικής διάθεσης,
• αίσθημα κοινωνικής απομόνωσης,
• φόβο απόρριψης και ανάγκη διαρκούς επιβεβαίωσης.

Το φαινόμενο της κοινωνικής σύγκρισης είναι κεντρικό: συγκρίνουμε την «καθημερινότητά» μας με τις επιλεγμένες στιγμές των άλλων. Και συχνά, η σύγκρισηαυτή δεν είναι υπέρ μας.

Τα social media και η σωστή χρήση τους

Η σύγχρονη ψυχολογία δεν αντιμετωπίζει τα social media μονοδιάστατα. Αντίθετα,εξετάζει:πότε και γιατί η χρήση τους γίνεται επιβαρυντική, ποιοι ψυχολογικοί μηχανισμοί ενεργοποιούνται,
πώς μπορούν να αξιοποιηθούν θετικά, ως εργαλεία υποστήριξης, έκφρασης και κοινωνικής σύνδεσης.

Η απάντηση δεν είναι η αποχή, αλλά η κατανόηση και η εκπαίδευση στην υγιή χρήση.

Παγκόσμια τάση για όριο ηλικίας στα social media. Η περίπτωση της Ελλάδας

Η αυξανόμενη επίδραση των social media στην ψυχική υγεία των ανηλίκων έχει οδηγήσει το θέμα από το πεδίο της επιστημονικής έρευνας στο επίκεντρο της δημόσιας πολιτικής. Χώρες όπως η Αυστραλία έχουν ήδη θεσπίσει απαγόρευση χρήσης κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των 16 ετών, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο εξετάζεται η καθιέρωση αντίστοιχου ηλικιακού ορίου.


Στην Ελλάδα, τοζήτημα βρίσκεται πλέον σε ανοιχτή συζήτηση, με προτάσεις για αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο και ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον. Για την επιστήμη της ψυχολογίας, ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι μόνοο περιορισμός, αλλά η κατανόηση, η πρόληψη και η υγιής χρήση.