Παρά τις τουρκικές πιέσεις, κορυφαίοι αναλυτές στις ΗΠΑ εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις. Ο Μάικλ Ρούμπιν, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου ...
Παρά τις τουρκικές πιέσεις, κορυφαίοι αναλυτές στις ΗΠΑ εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις. Ο Μάικλ Ρούμπιν, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών και ειδικός σε ζητήματα Μέσης Ανατολής, προειδοποίησε έντονα για τους κινδύνους, τονίζοντας ότι η Τουρκία δεν αποτελεί αξιόπιστο εταίρο για τη διαχείριση της τεχνολογίας Stealth των F-35. Ο Ρούμπιν υποστηρίζει ότι μια ενδεχόμενη επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα Joint Strike Fighter θα αποτελούσε ουσιαστικά επιβράβευση για μια σειρά αρνητικών συμπεριφορών που οδήγησαν στην αρχική της αποβολή.
Στο κατηγορητήριο που διατυπώνει, περιλαμβάνεται το γεγονός ότι η τουρκική αμυντική βιομηχανία βασίζεται σε αντιγραφές και ανακατασκευές αμερικανικής τεχνολογίας, η παράνομη ανάπτυξη αεροσκαφών F-16 στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου κατά παραβίαση των δεσμεύσεων τελικής χρήσης, καθώς και η συστηματική ευθυγράμμιση της Άγκυρας με αντιπάλους της Ουάσιγκτον. Η συμπεριφορά αυτή εκτείνεται από τη διεξαγωγή μυστικών στρατιωτικών ασκήσεων με την Κίνα έως τις στενές επαφές με την Τεχεράνη. Κατά τον ίδιο, ορισμένα γεωπολιτικά δώρα ενδέχεται τελικά να κοστίσουν στον δωρητή πολύ περισσότερο από ό,τι στον ίδιο τον αποδέκτη.
Αναλυτικά ο Ρούμπιν αναφέρει στο άρθρο του:
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα προσφέρει μια «μεγάλη τσάντα δώρων» στον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όταν τον συναντήσει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7-8 Ιουλίου 2026. Όλο και περισσότερο φαίνεται ότι ο Τραμπ θα προσφέρει στον Ερντογάν την επανένταξη στο πρόγραμμα του Κοινού Μαχητικού Κρούσης F-35, το οποίο, μετά την εκμηδένιση του Ισραήλ, αποτελεί το κορυφαίο όνειρο του Ερντογάν. Ο Τραμπ ξεπουλά τα αμερικανικά συμφέροντα για μια υποδοχή με κόκκινο χαλί και ίσως κάποιες οικογενειακές επιχειρηματικές συμφωνίες. Η πώληση των F-35 στην Τουρκία θα ήταν μια καταστροφή για αρκετούς λόγους.
Το λάθος με τα F-35 και πώς κερδίζει η Τουρκία
Πρώτον, η Τουρκία έχει γίνει από μόνη της ένας τρομερός στρατιωτικός προμηθευτής. Αφότου η κυβέρνηση Ομπάμα άρχισε να παρέχει μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) στην Τουρκία το 2011, η Τουρκία αντέγραψε μέσω αντίστροφης μηχανικής (reverse-engineered) τον αμερικανικό οπλισμό για να δώσει ώθηση στη δική της αμυντική βιομηχανία. Ο γαμπρός του Ερντογάν αναμόρφωσε την Baykar, ένα μικρό εργοστάσιο μηχανημάτων και ανταλλακτικών αυτοκινήτων, σε μια επιχείρηση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, κερδοσκοπώντας από την αμερικανική έρευνα και ανάπτυξη την οποία οι Τούρκοι απλώς έκλεψαν. Σήμερα, η Τουρκία μιλά ανοιχτά για τις προσπάθειές της να παράγει το Kaan, ένα δικό της stealth κοινό μαχητικό κρούσης. Ο Ερντογάν πιάνει κορόιδο τον Τραμπ υπονοώντας ότι η Τουρκία θέλει το F-35 για την άμυνα του ΝΑΤΟ· εάν ο Τραμπ ενδώσει στο σχέδιο του Ερντογάν, θα προδώσει τις επενδύσεις της Lockheed Martin και των εταίρων της. Δεύτερον, ο Ερντογάν είναι ένας αναξιόπιστος σύμμαχος, και όχι μόνο λόγω της αγοράς των S-400, η οποία οδήγησε αρχικά στην αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35. Στις 9 Μαρτίου 2026, η Τουρκία ανέπτυξε έξι F-16 στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο, ανατρέποντας όχι μόνο το status quo αλλά και παραβιάζοντας τις συμφωνίες τελικής χρήσης (end-use agreements) στις οποίες είχε δεσμευτεί η Τουρκία όταν αγόρασε αυτά τα αεροσκάφη. Ήταν μια δοκιμασία στην οποία ο Τραμπ απέτυχε. Εάν η Τουρκία δεν σέβεται πλέον τις συμφωνίες τελικής χρήσης, αυτά τα F-35 θα μπορούσαν να καταλήξουν οπουδήποτε: Στο Πακιστάν, την Κίνα ή ακόμα και το Ιράν.
Προβλήματα Stealth που δεν μπορείς να κρύψεις
Αυτό δεν είναι τραβηγμένο. Το 2010, η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία πραγματοποίησε μυστικά πολεμικά παίγνια με την Αεροπορία του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (της Κίνας) και την Πολεμική Αεροπορία του Πακιστάν. Πιο πρόσφατα, ο Τραμπ είπε ότι ο Ερντογάν εξέτασε ακόμη και το ενδεχόμενο να ταχθεί με το μέρος του Ιράν στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν. Ένα τέτοιο πλαίσιο καθιστά την εσφαλμένη αγορά των S-400 από την Τουρκία όχι εξαίρεση, αλλά τον κανόνα. Αγνοώντας τον νόμο CAATSA (Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων) του 2017, έναν νόμο που αποσκοπεί στο να αποτρέψει χώρες από το να προβαίνουν σε εξοπλιστική διάχυση και να συναλλάσσονται με τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, ο Τραμπ δίνει το πράσινο φως σε άλλους να συνάπτουν συμφωνίες με τους αντιπάλους της Αμερικής.
Η απειλή περιφερειακού πολέμου
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος από το δώρο του F-35 εκ μέρους του Τραμπ είναι ότι θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν περιφερειακό πόλεμο. Ακόμα κι αν ο Τραμπ και ο Πρέσβης Τομ Μπάρακ είναι τα διπλωματικά θαύματα που διατείνονται ότι είναι, θα έχουν αποχωρήσει από την εξουσία σε δυόμισι χρόνια, αλλά η Τουρκία θα έχει το F-35 για δεκαετίες. Κατά την τελευταία δεκαετία, αν όχι περισσότερο, ο Ερντογάν έχει καλλιεργήσει σχέσεις με τη Χαμάς και επέτρεψε στην τρομοκρατική οργάνωση—που έχει χαρακτηριστεί έτσι από τις ΗΠΑ—να καταστήσει την Κωνσταντινούπολη de facto αρχηγείο της. Καθώς η Τουρκία εντείνει τη γενοκτονική ρητορική της εναντίον του Ισραήλ, η πιθανότητα ενός μελλοντικού πολέμου Τουρκίας-Ισραήλ αυξάνεται, ιδίως δεδομένων των πυρηνικών φιλοδοξιών της ίδιας της Τουρκίας. Ούτε το Ισραήλ θα ήταν απαραίτητα η μόνη σπίθα. Η Τουρκία έχει χρησιμοποιήσει τα μαχητικά της για να παρενοχλεί την Ελλάδα, έναν συνάδελφο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ. Η Τουρκία συνεχίζει να κατέχει το ένα τρίτο της Κύπρου και έχει χρησιμοποιήσει τη δική της στρατιωτική ισχύ για να προστατεύσει τις πολιτοφυλακές και τους τρομοκράτες που περιθάλπουν οι υποτελείς της πολιτικοί στην Τρίπολη της Λιβύης.
Τι θα έπρεπε να κάνει η Αμερική αντ' αυτού
Εάν ο Τραμπ θέλει πραγματικά να ευχαριστήσει τον Ερντογάν για τη φιλία του, θα μπορούσε να προσφέρει στον Τούρκο ηγέτη μια επίσκεψη με όλα τα έξοδα πληρωμένα στο Μαρ-α-Λάγκο· το να ξεπουλάει την αμερικανική βιομηχανία και τους συμμάχους δεν είναι πράξη πολιτικής ηγεσίας (statesmanship), αλλά μάλλον εκπληρώνει μια τουρκική φαντασίωση. Ούτε θα πρέπει ο Τραμπ να τρέφει αυταπάτες: Ο Ερντογάν δεν γιορτάζει τη φιλία του με τον Τραμπ· γιορτάζει το πόσο εύκολο ήταν να εξαπατήσει τον Τραμπ. Σήμερα, ο Ερντογάν και η Μουσουλμανική Αδελφότητα γελούν εις βάρος του Αμερικανού προέδρου.
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.