Πολεμώντας τα τουρκικά UAV’s – Η ανάγκη να γίνουν τα οπλικά συστήματα αόρατα στην εχθρική παρατήρηση – Η πρόταση για τον Ελληνικό Στρατό

  Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει καταδείξει με τον πλέον εμφατικό τρόπο ότι στο σύγχρονο πεδίο μάχης η επιβίωση ενός οπλικού συστήματος δεν ε...

 

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει καταδείξει με τον πλέον εμφατικό τρόπο ότι στο σύγχρονο πεδίο μάχης η επιβίωση ενός οπλικού συστήματος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη θωράκιση, την τακτική ευκινησία ή ευελιξία του επί του πεδίου ή τα ενεργητικά συστήματα αυτοπροστασίας του. Εξίσου κρίσιμη είναι πλέον η δυνατότητα να μην εντοπιστεί, να μην αναγνωριστεί και να μην στοχοποιηθεί εξαρχής από τον καιρό της κρίσης – έντασης όπου οι Μονάδες του Στρατού αναπτύσσονται στους χώρους διασποράς. Η μαζική διάδοση μη επανδρωμένων αεροχημάτων, θερμικών καμερών, ηλεκτροοπτικών αισθητήρων, ραντάρ, συστημάτων ηλεκτρονικής επιτήρησης και ολοένα περισσότερο αυτοματοποιημένων αλγορίθμων αναγνώρισης στόχων έχει δημιουργήσει ένα πεδίο μάχης πρωτοφανούς διαφάνειας. Η παραδοσιακή παραλλαγή, επομένως, δεν επαρκεί πλέον. Η σύγχρονη απαίτηση είναι η διαχείριση υπογραφής — signature management — σε πολλαπλά φάσματα ταυτόχρονα όπως το υπέρυθρο

Ίσως το σημαντικότερο δίδαγμα από την Ουκρανία είναι η δραματική αύξηση της δυνατότητας επιτήρησης του πεδίου μάχης. Μικρά UAV βρίσκονται συνεχώς στον αέρα, πραγματοποιώντας αναγνώριση, διόρθωση πυρών πυροβολικού και επιβεβαίωση αποτελεσμάτων προσβολών. Ταυτόχρονα, FPV drones μπορούν να μετατρέψουν μια παρατήρηση σε προσβολή μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Σύμφωνα με ανάλυση του καταξιωμένου αμερικανικού ινστιτούτου μελετών άμυνας και ασφάλειας Center for Strategic and International Studies (CSIS), η πυκνότητα των drones σε ορισμένα τμήματα του μετώπου έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο ώστε η κίνηση οχημάτων σε βάθος περίπου 15 χιλιομέτρων από τη γραμμή επαφής να είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, ενώ τεθωρακισμένα, ΤΟΜΠ/ ΤΟΜΑ και πυροβολικό μπορούν να δεχθούν πολλαπλές απόπειρες προσβολής μέσα στην ίδια ημέρα. Η εξέλιξη αυτή έχει αλλάξει τη θεμελιώδη εξίσωση επιβιωσιμότητας. Στο παρελθόν ένα όχημα μπορούσε να αναμένει ότι θα εντοπιζόταν όταν πλησίαζε αρκετά τον αντίπαλο. Σήμερα ένας στόχος μπορεί να εντοπιστεί δεκάδες χιλιόμετρα πίσω από τη γραμμή επαφής από έναν φθηνό αισθητήρα που βρίσκεται διαρκώς στον αέρα. Η βασική αρχή έχει συνεπώς μετατραπεί στη παρακάτω αλυσίδα ενεργειών :αρχικός εντοπισμός → αναγνώριση → γεωεντοπισμός → μετάδοση δεδομένων → προσβολή. Η παραλλαγή, η απόκρυψη και η κάλυψη των οπλικών συστημάτων πρέπει να διακόψει αυτή την αλυσίδα όσο το δυνατόν νωρίτερα.

Τα κλασικά δίχτυα παραλλαγής όπως αυτών που διαθέτει ο Ελληνικός Στρατός σχεδιάστηκαν κυρίως ώστε να αλλοιώνουν το περίγραμμα ενός οχήματος και να περιορίζουν την οπτική αναγνώρισή του. Αυτό πλέον δεν αρκεί. Οι σύγχρονοι αισθητήρες μπορούν να επιχειρούν στο ορατό φάσμα, στο θερμικό υπέρυθρο και, ανάλογα με τον αισθητήρα, μέσω ραντάρ. Ένα σύστημα μπορεί συνεπώς να είναι σχεδόν αόρατο στο ανθρώπινο μάτι και ταυτόχρονα να εμφανίζεται εξαιρετικά καθαρά σε θερμική κάμερα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο σύγχρονα συστήματα παραλλαγής, όπως για παράδειγμα το Saab Barracuda ULCAS, σχεδιάζονται για περιορισμό της υπογραφής σε VIS, NIR, SWIR και θερμικό υπέρυθρο, ενώ άλλες διαμορφώσεις της οικογένειας Barracuda παρέχουν και μείωση της υπογραφής έναντι ραντάρ. Το ζήτημα δεν είναι επομένως πλέον απλώς το camouflage.

Ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά διδάγματα του πολέμου της Ουκρανίας που πρέπει να προβληματίσει το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας και το Γενικό Επιτελείο Στρατού είναι η εξάπλωση των θερμικών αισθητήρων. Κινητήρες οπλικών συστημάτων και λοιπών οχημάτων, γεννήτριες, ηλεκτρονικά συστήματα, κεραίες επικοινωνιών και ακόμη και άνθρωποι δημιουργούν διαφορετικό θερμικό ίχνος από το περιβάλλον τους. Στις αρχικές φάσεις του πολέμου μεγάλο μέρος των μικρών UAV βασιζόταν κυρίως σε συμβατικές ηλεκτροοπτικές κάμερες. Μέχρι το 2025-2026, όμως, οι θερμικοί αισθητήρες έχουν γίνει πολύ πιο διαδεδομένοι. Έρευνα Σουηδού αξιωματικού που πραγματοποίησε επιτόπια εργασία στην Ουκρανία και συνεντεύξεις με περισσότερους από 50 Ουκρανούς στρατιωτικούς κατέγραψε ότι η ανάγκη προστασίας έναντι θερμικών καμερών αποτελεί πλέον σημαντική επιχειρησιακή απαίτηση. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο τη νύχτα. Ένα όχημα που παραμένει ακίνητο μπορεί να είναι δύσκολο να εντοπιστεί οπτικά κάτω από βλάστηση ή συμβατικό δίχτυ παραλλαγής, αλλά ο θερμός κινητήρας ή η βοηθητική μονάδα ισχύος μπορούν να το αποκαλύψουν άμεσα. Για τον λόγο αυτό, ένα σύγχρονο δίχτυ παραλλαγής πρέπει όχι μόνο να «κρύβει», αλλά να μειώνει τη θερμική αντίθεση μεταξύ του στόχου και του περιβάλλοντος. Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ